Küresel enerji pazarlarında meydana gelen tedarik dalgalanmaları ve artan mevsimsel talepler, kömür fiyatlarının hızlı bir şekilde yükselmesine neden oldu. Asya piyasalarında önemli bir gösterge olan Newcastle kömürünün haziran ayı için vadeli kontratı, ton başına 152,25 dolara çıkarak son 2,5 yılın en yüksek seviyesine ulaştı. Newcastle kömürü, 5 Haziran tarihinde 148,75 dolardan işlem görmüşken, yeni işlem gününde TSİ 16:10 itibarıyla yüzde 1,51 oranında değer kazanarak 152,25 dolara yükseldi. Bu fiyat, 3 Aralık 2023 tarihinden bu yana piyasalarda kaydedilen en yüksek değer oldu.
Avrupa piyasalarında da benzer bir yukarı yönlü hareket gözlemlendi. API2 Rotterdam kömürü vadeli işlemleri, mayıs ayını ton başına 112 dolarda kapatmasının ardından, 8 Haziran’da TSİ 16:10 sularında 137,30 dolara kadar yükseldi. Enerji uzmanları, kömür fiyatlarındaki bu ani artışın üç temel nedenine dikkat çekiyor:
1. **Endonezya’nın Yeni İhracat Kuralları:** Dünyanın en büyük kömür üreticilerinden biri olan Endonezya, uygulamaya koyduğu yeni ihracat mevzuatları sebebiyle limanlardaki ürün sevkiyatlarında gecikmelere ve dolayısıyla piyasada arz sıkışıklığına neden oldu.
2. **Yaz Mevsimi ve Artan Klima Kullanımı:** Kuzeydoğu Asya’da hava sıcaklıklarının artması, özellikle Çin gibi büyük tüketici ülkelerde klima kullanımının artmasına yol açtı. Elektrik santrallerinin yaz dönemi talebini karşılamak için kömür alımlarını hızlandırması fiyatları doğrudan etkiledi.
3. **Hürmüz Boğazı’ndaki Lojistik Riskler:** Hürmüz Boğazı üzerindeki artan nakliye ve güvenlik tehditleri, doğal gaz tedarikini zorlaştırarak elektrik üretiminde kullanılan gazın maliyetlerini artırdı. Bu durum, enerji yoğun sanayi kollarının daha hızlı ve erişilebilir bir alternatif olan kömüre yönelmesine sebep oldu.
Yusuf Arslan
