Mali, son yılların en büyük saldırı dalgasıyla sarsıldı. Ülke genelinde eş zamanlı düzenlenen operasyonlar, askeri hedefler ve stratejik bölgeleri vurdu. Başkent Bamako’da gece boyunca patlama ve çatışma sesleri yükselirken, kuzey bölgelerinden gelen haberler, devlet kontrolünün ciddi şekilde zayıfladığını gösteriyor. Saldırılar sonucunda Savunma Bakanı’nın hayatını kaybetmesi, askeri yönetim için büyük bir darbe olarak değerlendiriliyor ve güvenlik zincirinde ciddi bir boşluğun oluştuğu belirtiliyor. Ayrıca, kuzeydeki stratejik Kidal kentinin kontrolünün el değiştirmesi, sahadaki güç dengesini tamamen değiştirdi.
2020 yılında darbeyle iktidara gelen Col. Assimi Goïta’nın liderliğindeki askeri yönetim, bu saldırıların ardından uzun bir süre kamuoyunun karşısına çıkmadı. Bu sessizliğin, hem iç hem de uluslararası düzeyde “yönetim zayıflıyor mu?” sorularını gündeme getirdiği ifade ediliyor.
Üç Temel Senaryo Gündemde
Uzmanlar, Mali’de yaşanan gelişmelerin üç ana senaryo etrafında şekillendiğini belirtiyor:
1. **Askeri Yönetimin Karşı Saldırı ve Tutunma Senaryosu**: Ordu, ülkenin büyük bir bölümünde hâlâ kontrolü elinde tutmakla birlikte, kuzeyde ilerleyen milis güçlere karşı gerçekleştirilecek bir karşı operasyonun başarısı, rejimin geleceğini belirleyecek. Başarısızlık durumunda yönetimin zayıflaması bekleniyor.
2. **Rusya Desteği ve Yeni Ortaklıklar**: Mali’nin uzun süredir iş birliği yaptığı Rus güvenlik yapılarına olan güven sorgulanıyor. Son saldırılar, bu ortaklığın “yetersiz kaldığı” eleştirilerini artırmış durumda. Bu nedenle Türkiye ve ABD gibi yeni aktörlerle ilişkilerin güçlenmesi olası görünüyor.
3. **Yönetim Değişikliği ve Yeni Güç Dengeleri**: En kritik senaryoda, askeri yönetimin tamamen devrilmesi ihtimali mevcut. Böyle bir durumda ya yeni bir askeri darbe ya da FLA ile JNIM arasında kırılgan bir güç paylaşımı gündeme gelebilir. Ancak iki yapı arasındaki ideolojik farklılıklar bu senaryoyu belirsiz kılıyor.
Geri Dönüşü Olmayan Bir Sürece Gidiliyor
FLA temsilcileri, kuzeydeki ilerleyişlerini sürdürerek Gao ve Timbuktu gibi stratejik şehirleri hedef aldıklarını açıkladı. Militan grup, “Gao kapılarının büyük ölçüde kontrol altına alındığını” savunarak, hedeflerinin kuzeyde tam hakimiyet kurmak olduğunu ifade etti. Öte yandan, JNIM’in son yıllarda daha yerel ve bölgesel bir strateji izlediği, küresel cihat söylemini geri planda bıraktığı bildiriliyor. Ancak FLA ile kurulan geçici iş birliğinin ne kadar sürdürülebilir olduğu belirsizliğini koruyor.
Ülkenin Geleceği Karanlık
Mali’deki son gelişmeler, sadece bir güvenlik krizi değil, aynı zamanda devlet otoritesinin geleceğini belirleyecek önemli bir dönüm noktası olarak değerlendiriliyor. Başkent Bamako’dan kuzeydeki Kidal’a uzanan çatışma hattı, ülkeyi çok yönlü bir siyasi ve askeri belirsizliğe sürüklüyor. Önümüzdeki günlerde gerçekleştirilecek askeri karşı operasyonun seyri ve dış aktörlerin tutumu, Mali’nin kaderini belirleyecek en önemli unsurlar arasında yer alacak.
