Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, Kalkınma Yolu Projesi’nde gelinen son noktayı Al Jazeera’ya değerlendirdi. Uraloğlu, 21 Temmuz 2026 tarihinde gerçekleştirdiği Bağdat ziyareti sonrasında projeye ilişkin son gelişmeleri paylaştı.
Bakan Uraloğlu, Bağdat programı kapsamında Irak Başbakanı Ali ez-Zeydi başta olmak üzere Irak Ulaştırma Bakanı Vehb Selman el-Hasenî ve Irak İletişim Bakanı Mustafa Cabbar Sened ile bir araya geldiğini dile getirdi. Uraloğlu, şu şekilde konuştu:
“Burada yeni bir hükümet kuruldu. Diplomatik ve resmî ilişkiler elbette kıymetli; ancak birebir temas, yüz yüze yapılan görüşmeler her zaman daha iş bitirici oluyor. Başbakan başta olmak üzere bütün kabine değişti. Muhatabım olan iki bakan vardı: başta Ulaştırma Bakanı, bir de İletişim Bakanı. Öncelikle onlara hayırlı olsun demek, ardından yapacağımız işlerle ilgili yol haritasını belirlemek istedik. Ayrıca Irak Başbakanı bu ayın 28’inde Türkiye’yi ziyaret edip Cumhurbaşkanımızla görüşecek; bu görüşme öncesinde Irak’a yapacağımız ziyaretin kıymetli olduğunu düşündük. Zaten Ulaştırma Bakanı göreve ilk başladığında kendisini telefonla arayıp hayırlı olsun dileğimi iletmiş, yakın zamanda ziyaret edeceğimi söylemiştim.”
GÜNDEM KALKINMA YOLU PROJESİ
Ziyaret kapsamında en önemli gündem maddesinin Kalkınma Yolu Projesi olduğunu söyleyen Bakan Uraloğlu, “Çantamızın en ağır dosyası Kalkınma Yolu projesiydi, birinci derecedeki gündemimiz buydu. Onun dışında sivil havacılık alanındaki iş birliğimiz vardı. Demir yollarının işletilmesi konusunda bir iş birliği arayışı gündemdeydi. Karayoluyla Irak üzerinden Suudi Arabistan’a başlattığımız deneme seferinin devam ettirilmesi ve yolcu taşımacılığına evrilmesi de konularımız arasındaydı. Uydu sistemleri ve haberleşme noktasında İletişim Bakanı ile görüştüğümüz konular, ayrıca dijital uygulamalar vardı.” açıklamasında bulundu.
Uraloğlu, gümrük prosedürlerinin mutlaka kolaylaştırılması gerektiğini de dile getirerek “Şöyle düşünün: Bir malın pazarlığını yapıyor, parasını ödüyor, faturasını kesiyor, işlemleri tamamlıyorsunuz. Ardından o malın taşınması gündeme geliyor. Nasıl taşırsanız taşıyın, gümrük prosedürlerinin mutlaka kolaylaştırılması lazım. Bunun için havalimanından (Bulgaristan sınırı) Kapıkule’ye kadar demir yolu hattının, sadece bir ulaştırma güzergâhı olarak değil, gümrük prosedürleri dâhil tam bir koridor olarak bütüncül işletilmesini gündeme aldık ve konuştuk.” dedi.
“KALKINMA YOLU PROJESİ İÇİN İLK TAŞI YAKINDA KOYACAĞIZ”
Kalkınma Yolu Projesi’nin geldiği son nokta hakkında da konuşan Bakan Uraloğlu, proje yüzde neredeyse tamamlandığını, Türkiye’ye bağlanacağı noktanın ise masada olan bir konu olduğunu dile getirdi. Uraloğlu, “Bu, birinci derecede çözülmesi gereken bir mesele. Biz bu konuyu hem muhatap bakanla hem de Sayın Başbakan ile çözdük; öyle kabul edin. Hatta bu konuda bir mutabakat zaptını da ilettik. Bağlantının nereden yapılacağı netleşince, orada köprü vesaire yapılması ve bir an önce başlanması lazım. Ne konuştuk? Irak tarafında Fişhabur, bizim tarafta Ovaköy (Türkiye’nin Güneydoğu sınırı). Burada yeni bir sınır kapısı açılması ve yolun buradan yapılması gündemde; muhtemelen böyle devam edecek.” dedi.
Bir diğer konunun finansman modeli olduğunu anlatan Bakan Uraloğlu, açıklamasında şu ifadeleri kullandı:
“Bunun dışında işin finansman modelini konuştuk. Geçmişte uluslararası finansman temin edilerek Birleşik Arap Emirlikleri, Katar, Türkiye ve Irak olarak bu iş konuşulmuştu; ancak şimdiye kadar maalesef bir mesafe alınamadı. Hem Irak’ta yapılan seçimler hem de Körfez ülkelerinin İran savaşı sebebiyle biraz daha savaş odaklı olmaları nedeniyle sonuç alınamadı. Biz de şunu söyledik: Eğer Irak’ın bir imkânı varsa, bu, yeraltı zenginlikleri; maden ya da petrol karşılığı finansman olabilir. Bunu daha önce de gündeme getirmiştik, bir kenarda duruyordu. Bu ziyarette ve Türkiye Enerji Bakanımızın yaptığı ziyarette, petrol karşılığı yapılabileceği noktasında daha istekli olduklarını gördük. Bu noktada bir hesap kitap yapıp bir yaklaşım ortaya koyarak bir mutabakat zaptı imzalayalım diye önerdik; kendilerine bir taslak da sunduk. Bunu hızlıca netleştirebilirsek, Cumhurbaşkanımızın ziyaretinde varılacak mutabakatla finansman konusu netleşebilir ve mesele bitebilir.”
“BU SENE İLK TAŞI KOYALIM İSTİYORUZ”
Uraloğlu, “Bu sene bunun ilk taşını koyalım istiyoruz; biz “temel atalım, kazma vuralım” diyoruz, onlar da “ilk taşını koyalım” diyor. Sayın Başbakan pratik bir şekilde hesaplar yaptı ve olumlu bulduğunu söyledi. Cumhurbaşkanımızın ziyaretinde bu konunun netleşeceğine inancım yüksek. Türk müteahhitleriyle ve elbette yerel ortaklarla birlikte çok hızlı bir şekilde işe başlayabileceğimizi düşünüyorum.” diye konuştu.
“PARAYI HAZIR, GEREKLİ İZİNLERİ ALINMIŞ KABUL EDELİM; DÖRT–BEŞ YILDA BİTEBİLECEK BİR PROJEDİR”
Irak Başbakanının sonuç odaklı bir tutum sergilediğini dile getiren Bakan Uraloğlu, Kalkınma Yolu Projesi’nin ne zaman biteceğine ilişkin soruya ise şu yanıtı verdi:
“Tabii, Irak’ta iş yapmanın ne kadar zor olduğunu elbette biliyoruz. Ama Irak’ta hem geçmişte hem de hâlen iş yapan Türk firmalarının, Türk iş insanlarının olduğunu özellikle belirtmeliyim. Şu anda Türkiye’de dört bin kilometre demir yolu inşaatımız var. Bunun üç bin kilometrelik bölümünü yaklaşık bir sene içinde, 2028’e kadar bir–bir buçuk yılda bitireceğiz. Böyle bir projeyi biz dört–beş yılda bitirebiliriz; parayı hazır, gerekli izinleri alınmış kabul edelim. Dört–beş yılda bitebilecek bir projedir. İddialı ama mümkün bir zaman dilimidir. Türk müteahhitleriyle birlikte buraya girdiğimizde bunu bitirebiliriz. Nitekim başbakan ‘daha erken bitirebilir miyiz’ diye bir yaklaşım gösterdi; başladığımızda bunu da konuşuruz dedik.”
TÜRKİYE’YE KADAR 1.200 KİLOMETRELİK BİR HAT PLANLANIYOR
Fav Limanı’ndan Türkiye’ye kadar bin 200 kilometrelik bir hattın hayata geçirileceğini, Türkiye tarafında ise Gaziantep’e kadar 500 kilometrelik bir hat inşa edileceğini belirterek “Bununla ilgili projelerimizi bitirdik, yatırım programına aldık; bunu da hızlıca hayata geçireceğiz.” diye konuştu.
“MUSUL HAVALİMANINI BİR TÜRK FİRMASI İŞLETMESİ SÖZ KONUSU”
Bakan Uraloğlu, Musul ve Bağdat Havalimanları hakkında da açıklamada bulundu. Uraloğlu, şu şekilde konuştu:
“Musul Havalimanı’na yatırım yapıldı; inşaat işi bitti. Oraya profesyonel bir işletmeci istiyorlar. Türkiye’de bu işi yapan üç firma var. Bir özel sektör firmasıyla daha önce başlamış görüşmeleri var. İstanbul Havalimanı’nı işleten firmamızla dün de detaylı görüşmeler yapıldı, orada bir mesafe kat edildi; muhtemelen sonuç alınır diye bekliyorum. Yani Musul Havalimanını bir Türk Firması işletmesi söz konusu. Bağdat Havalimanı ise yap-işlet-devret modeliyle sil baştan yapılması planlanan bir havalimanı; muhataplarımız belki farklı bir yerde yapılmasının da öngörülebileceğini, bu konuda daha detaylı konuşmak gerektiğini söyledi.”
“IRAK ULAŞTIRMA BAKANLIĞI İLE İLETİŞİM BAKANLIĞI’NIN FİBER OPTİĞİ PROJEYE ENTEGRE ETTİĞİ BİLGİSİNİ ALDIK”
Bakan Uraloğlu, İletişim Bakanı Musa Sened ile görüşmesinden de bahsederek açıklamasında şu ifadelere yer verdi:
“Bizim bakanlığımızda ulaşımın dört modu var, bir de iletişim tarafımız var. Uzaydaki uydu sistemlerinden dijital dönüşüme, e-devlet uygulamalarından günlük prosedürlerdeki dijitalleşmeye kadar birçok konuyu konuştuk. Uydu alanında bir hizmet paylaşımı ya da iş birliği yapma noktasında görüştük. Özellikle Kalkınma Yolu’nun paraleline, altından döşenecek fiber optik ağların mutlaka yapılması gerektiği konusunda hemfikir olduğumuzu teyit ettik. Bu vesileyle, Irak Ulaştırma Bakanlığı ile İletişim Bakanlığı’nın da bu konuda hemfikir olduğu ve fiber optiği projeye entegre ettiği bilgisini aldık.”
“KALKINMA YOLU SADECE BİR ULAŞIM PROJESİ DEĞİLDİR”
Kalkınma Yolu Projesi’nin sadece bir ulaşım projesi olmadığını vurgulayan Bakan Uraloğlu, “Bu sadece bir ulaşım projesi değildir. Sadece bir demir yolu, bir karayolu, bir enerji nakil hattı, bir fiber hat ya da bir boru hattı olarak da düşünmemek gerekir. Buraya aynı zamanda bir petrol veya doğal gaz boru hattının entegre edilmesi konusunda başbakanın bir gündemi olduğunu kendisine hatırlattık. Özellikle doğal gaz konusunda Körfez ülkeleriyle de bu meseleyi konuşmakta fayda var.” diye konuştu.
Son dönemde gündemde olan Hicaz Demir Yolu ile Kalkınma Yolu Proje’lerinin her ikisinin de hayata geçmesi yönünde bir yaklaşımları olduğunu ifade eden Bakan Uraloğlu, bugün Kalkınma Yolu tamamlanmış olsaydı Hürmüz Boğazı’nın dünya gündeminde bu kadar üst sıralarda olmayacağını dile getirdi. Uraloğlu, “Bunları anlattık; görüştüğümüz neredeyse her noktada hemfikir olduğumuzu söyleyebilirim. Bu güzel bir şey; mutlaka devamını getirip bu projeleri icraata dönüştürmemiz lazım.” dedi.
