Yusuf Arslan
1 Haziran 2026
NATO, Baltık Denizi’nin ortasında yer alan stratejik öneme sahip Gotland Adası’nı güçlendirmek için yoğun bir çalışma başlattı. Rusya’nın Avrupa’ya en yakın bölgesi olan Kaliningrad’a yalnızca 300 kilometre mesafedeki bu ada, Avrupa’daki askeri komutanlar tarafından Rusya’ya karşı muhtemel bir çatışmanın en kritik cephesi olarak değerlendiriliyor. ABD’nin Avrupa’daki askeri varlığını azaltma sinyalleri vermesi, Gotland’ın korunmasını Avrupa ülkeleri için daha da hayati bir mesele haline getirdi. Rusya’dan gelen hibrit saldırı tehditlerinin artması, Avrupa’da kaçınılmaz bir savaş riski karşısında hazırlıkların hızlanmasını sağladı. İsveç ordusu ve NATO müttefikleri, adayı yeniden güçlü bir askeri üs haline getirmek için zamana karşı bir yarış başlattı.
İsveç, 2024 yılında NATO’ya katılmasının ardından, adada düzenlenen ilk NATO koordineli askeri tatbikatını geçen hafta başarıyla tamamladı. Yaklaşık 18 bin asker, sadece birkaç köy ile bir şehirden oluşan Gotland’da gerçekleştirilen tatbikata katıldı. Tatbikatın ana hedefi, olası bir Rus işgaline karşı hazırlık yapmaktı. İsveç Genelkurmay Başkanı Michael Claesson, “Bir Rus saldırısı her an gerçekleşebilir. Rus askeri doktrini, zayıf noktaları tespit etmek ve bunları istismar etmek üzerine kurulu,” şeklinde uyarılarda bulundu.
Son 18 ayda Gotland, kritik altyapısına yönelik sabotajlar ve hibrit tehditlerle karşı karşıya kaldı. Anna Wieslander, Atlantik Konseyi Kuzey Avrupa Direktörü, Rusya’nın adayı hedef aldığını belirtti. Wieslander, “İnsansız hava aracı uçuşları ve artan casusluk faaliyetleri, Rus faaliyetlerinin arttığını gösteriyor. ABD’nin taahhütleri konusunda belirsizlik yaşandığında, Rusya durumu bir fırsat olarak değerlendirebilir,” dedi.
Gotland, tarih boyunca Danimarka, İsveç ve kısa bir süre de Rusya arasında el değiştiren bir ada olarak stratejik bir varlık niteliği taşımaktadır. Ada, bölgedeki hava operasyonları için kritik bir üs olma özelliği nedeniyle “batırılamaz uçak gemisi” olarak adlandırılmaktadır. Gotland’daki hava üssü, yer alan uçakların hem Avrupa’nın iç kısımlarına hem de Rusya’nın derinliklerine hızlı erişim sağlamasına olanak tanıyor. İsveç Savunma Araştırma Ajansı Direktör Yardımcısı Niklas Granholm, “Günümüz silah sistemlerinin menzil ve konumları göz önüne alındığında, Gotland’ı kontrol ederseniz Baltık Denizi’nde olup bitenlerin çoğunu kontrol edebilirsiniz,” ifadelerini kullandı. Granholm, adadan kalkan savaş uçaklarının dakikalar içinde herhangi bir Baltık başkentine ulaşabileceğini de belirtti.
Eğer Rusya, Gotland’ı ele geçirirse Baltık ülkelerine giden NATO yardımları tamamen kesilebilir. Bu duruma karşılık olarak Stockholm yönetimi, 60 bin nüfuslu adaya asker takviyesi yapma kararı aldı. İsveç, Soğuk Savaş sonrası dönemdeki silahsızlanma politikasını tersine çevirerek altyapı projelerine 200 milyon Euro’dan fazla yatırım yaptı. Gotland Alayı Komutanı Andreas Gustafsson, askeri gücü artıracaklarını ifade ederek, “Şu anda adada bulunan 4 bin 500 askere bir yıl içinde en az bin rotasyonel asker daha katılacak. Umuyorum ki daha uzun menzilli topçu birlikleri de yakında aramıza katılacak,” açıklamasında bulundu.
