Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 2025 yılına ait Hanehalkı Tüketim Harcaması verilerini açıkladı. Rapor sonuçlarına göre, hanelerin en büyük harcama kaleminin konut ve kira olduğu ortaya çıktı. Düşük gelirli ailelerin bütçelerinin yüzde 38,7’si kiraya giderken, diğer harcama kalemleri arasında ulaşım yüzde 20,5, gıda ise yüzde 17,3 oranında yer aldı. Eğitim hizmetlerine ayrılan pay ise sadece yüzde 1,8, sağlık hizmetlerine ise yüzde 2,2 olarak belirlendi.
**2025’TE HANEHALKI GİDERLERİ İÇİN EN YÜKSEK PAY KONUT VE KİRA!**
TÜİK’in verilerine göre, Türkiye genelinde hanehalkları tüketim bütçelerinin en büyük kısmını konut ve kiraya ayırdı. Bu harcamalar, hanelerin bütçesinin yüzde 29,3’ünü oluşturdu. Düşük gelirli ailelerin bu kalem için ayırdığı bütçe ise yüzde 38,7’ye kadar çıktı. Ulaşım harcamaları ikinci sırada yer alırken, gıda harcamaları üçüncü sırada bulunuyor.
**EĞİTİM VE SAĞLIĞA AYRILAN PAY KÜÇÜLÜYOR**
TÜİK verileri, toplam harcamalar içerisinde eğitim ve sağlık hizmetlerine ayrılan bütçenin oldukça düşük olduğunu gösteriyor. Eğitim hizmetlerine ayrılan pay sadece yüzde 1,8, sağlık harcamalarına ise yüzde 2,2 seviyesinde kaldı. Bu durum, hanelerin bütçe önceliklerinde eğitim ve sağlık gibi alanların geri planda kaldığını ortaya koyuyor.
**ZENGİNLER SEYAHATE, FAKİRLER KİRAYA HARCIYOR**
Gelir gruplarına göre yapılan harcama analizinde, yüksek gelir grubundaki haneler ulaşıma yüzde 25, en düşük gelir grubundaki haneler ise sadece yüzde 8,6 pay ayırıyor. Bu durumda, yüksek gelirli hanelerin ulaşıma ayırdığı pay, düşük gelirli haneye göre neredeyse üç kat fazla. Düşük gelirli hanelerde konut ve kira payı yüzde 38,7, gıda payı ise yüzde 29,2 olarak görülürken, yüksek gelirli grupta konut-kira payı yüzde 25,7 ve gıda payı yüzde 12,4 seviyesindedir.
**TEK KİŞİLİK HANELER DAHA FAZLA KİRA ÖDÜYOR**
Hane büyüklüğüne göre yapılan incelemelerde, tek kişilik haneler bütçelerinin yüzde 41’ini konut ve kira harcamalarına ayırıyor. Bu oran, altı ve daha fazla kişilik hanelerde yalnızca yüzde 24,4 olarak gözlemleniyor. Tek kişilik haneler, konut giderlerine kalabalık hanelere nazaran 1,5 kat daha fazla pay ayırmakta.
**GIDA İSRAFINDA EN ÇOK TAZE MEYVE VE SEBZE**
TÜİK verilerine göre, hanelerin en çok israf ettiği gıda grubu taze meyve ve sebze oldu; bu grubun israf oranı yüzde 39,7 olarak belirlendi. İkinci sırada yüzde 32,5 ile ekmek, üçüncü sırada ise yüzde 15,1 ile süt ve süt ürünleri yer aldı.
**KİRA YÜKÜ HANE BÜTÇESİNİ SARSIYOR**
Ekonomistler, konut ve kira harcama payının yüzde 30’lara ulaşmasının, hanelerin diğer temel ihtiyaçlara daha az kaynak ayırmasına neden olduğunu belirtiyor. Düşük gelirli grupta kira payının yüzde 38,7’ye ulaşması, “barınma krizi” tartışmalarını yeniden alevlendirebilir.
