Recep ERÇİN
Perakende su fiyatlarına zam üstüne zam geldi. Zincir marketlerde en uygun fiyatlı markaların 500 mili litrelik şişe sularının fiyatı 6,95 liraya kadar yükseldi. Litre fiyatı da 13,9 liraya çıktı. Bazı markalar ise 1 litrelik pet şişe suyu 22 ile 40 liraya satmaya başladı. Premium şişeler 50 liraya ulaştı. 5 litrelik damacana suların fiyatları ise markasına göre, 36,5 liradan 75 liraya kadar çıkıyor. Buna göre damacana da litre başı fiyat en ucuz sularda 7,30 lira olurken, ne pahalılarda 15 liraya dayanıyor.
Gelişme üzerine Ticaret Bakanlığı hareket geçti. Bakanlık ambalajlı su başta olmak üzere, içecek ürünlerinde üretici, tedarikçi ve perakende satış noktalarına yönelik denetimler başlatıldığını duyurdu.
Ortalama fiyat 15 cent oldu
Bakanlık ekipleri de ayrıca, plastik, cam ve metal ambalajlı içeceklerde uygulanan depozito katılım payının güncellenmesi sonrasında haksız fiyat artışlarının önüne geçilmesi amacıyla denetimler gerçekleştirdi. Esnaf fiyatların daha da artabileceğini öne sürerken, sektör kaynakları plastik şişe maliyeti kaynaklı bir zam yapıldığını ifade ediyor.
İç pazarda fiyatlar almış başını giderken dış ticarette ise farklı bir durum yaşanıyor. TÜİK’in Dış Ticaret İstatistiklerine göre, yılın ilk 5 ayında Türkiye’den birçok ülkeye “Tabii mineral sular; karbonatlandırılmamış (ilave şeker, tatlandırıcı katılmamış, lezzetlendirilmemiş)” ve “Tabii mineral sular; karbonatlandırılmış (ilave şeker, tatlandırıcı katılmamış, lezzetlendirilmemiş)” ürün kodları ile su ihraç edildi. İlk sınıfta yer alan düz katkısız su ihracatı miktarı 26 milyon litre olurken, 4,1 milyon dolar gelir elde edildi. Litre fiyatı ise 15 cent oldu. İkinci sınıftaki karbonatlı su ihracatı da 10 milyon litre oldu ve 7,4 milyon dolar gelir sağlandı. Litre fiyatı ise 74 cent olarak hesaplandı.
En çok karbonatlı suyu Almanlar aldı
Ülkeler özelinde bakıldığında en çok katkısız su ihracatı litresi 12 centten 17,8 milyon litre ile İngiltere’ye yapıldı ve 2,2 milyon dolar gelir yazıldı. İngiltere’ye ihraç edilen suyun litresi güncel dolar kurundan 5,85 TL oldu. Bu ülkeyi yaklaşık 3,7 milyon litre ile Almanya takip etti. Almanya’ya suyun litresi ise 16 centten ihraç edildi. Karbonatlandırılmış sulara baktığımızda ihracatta 1,6 milyon litre ile Almanya ilk sırada, KKTC’yi ayrı tuttuğumuzda, 1,2 milyon litre Ürdün ikinci sırada yer aldı. Almanya’ya karbonatlı suyun (soda) litresi 74 cente, Ürdün’e de 82 centte satıldı.
Beş ayda 37 milyon dolar dış ticeret fazlası verildi
Türkiye Gıda ve İçecek Sanayii Dernekleri Federasyonu (TGDF) verilerine bakıldığında toplam ambalajlı su sektörü ihracatının 2026 yılının ilk 5 ayında 122,3 milyon dolar olduğu görülüyor. Tabi mineral içme suları ihracatı aynı dönemde 207,3 bin ton ve 39,1 milyon dolar olurken, aromalı suların ihracatından 118,2 bin tonla, 83,1 milyon dolar gelir elde edildi. Aromalı su ihracatı geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 1,39 artarken, sade su ihracatının yüzde 10,1 arttığı görüldü. Beş ayda 84,4 milyon dolarlık aromalı su ithal edildi. İthalat yüzde 17,2 arttı. Sade su ithalatı ise yüzde 57,3 azalarak 665 bin dolara geriledi. Su ticaretinden ilk 5 ayda 37,1 milyon dolar fazla verildi.
